صفحه اصلي مقالات طرح تجارى (Business Plan)
طرح تجارى (Business Plan) PDF پرینت ایمیل
سه شنبه ، ۱۱ اسفند ۱۳۸۸ ، ۲۰:۳۶

 

 

  

                                                                                                                         ترجمه و تدوین: سیما آزاد

هميشه افرادى هستند كه با علاقه‏ى زيادى از ايده‏هايشان صحبت به ميان مى‏آورند؛ از كارهايى كه تا به حال انجام داده‏اند

و از كارهاى بزرگى كه مى‏خواهند به راه اندازند، مى‏گويند.

بعضى از اين افراد هميشه در افكارشان سردرگم هستند. اينگونه افراد رؤياها و ايده‏هاشان را مرتب نمى‏كنند

و خيلى وقت‏ها پيش مى‏آيد كه حرف قبلى خودشان را تغيير مى‏دهند؛ يا جور ديگرى آن را بيان مى‏كنند،

يا اصلاً حرف ديگرى مى‏زنند. آيا مى‏شود صحبت‏هاى پراكنده را متمركزتر و دقيق‏تر در يك جا نوشت؟

 يك كارآفرين مى‏گويد: «تا چيزى نوشته نشود وجود نخواهد داشت».

- طرح تجارى (Business Plan) 

طرح تجارى (Business Plan) عبارت است از يك طرح كه آينده و توسعه‏ی يك كسب و كار را معين مى‏كند و اغلب يك دوره‏ی چند ساله را در برمى‏گيرد.

مزایای طرح تجاری  زمان، تلاش، پژوهش و انضباط لازم در تهيه يك برنامه‏ی تجاري، كارآفرين را مجبور مي‌سازد كه به پروژه اقتصادي هدفمندانه‌تر و دقيق‌تر نگاه كند.

تحليل‌هاي رقابتي، مالي و اقتصادي كه در برنامه‏ی تجاري وجود دارد، كارآفرين را مجبور مي‌سازد كه به فرضيات موفقيت پروژه‏ی اقتصادي، موشكافانه‌تر نگاه كند. از آنجا كه باید در برنامه‏ی تجاري به تمام زواياي پروژه‏ی اقتصادي توجه شود، كارآفرين راهكار‌هاي عملكردي و نتايج قابل انتظار را براي ارزيابان خارج، تهيه و امتحان مي‌كند.

در برنامه‏ی تجاري اهداف را مي‌سنجد و معيارهاي سنجشي براي مقايسه پيش‌بيني‌ها و نتايج واقعي را فراهم مي‌كند. برنامه‏ی تجاري تكميل‌شده، يك ابزار ارتباطي براي منابع مالي خارجي است. همچنين ابزاري براي راهنمايي پروژه‏ی اقتصادي به سوي موفقيت است.

برنامه‏ی تجاري براي تامین کنندگان منابع مالي، مزاياي زير را دارد:برنامه‏ی تجاري براي منابع مالي، پتانسيل بازار را به دقت بيان مي‌كند و براي به دست آوردن قسمتي از آن بازار راه‌هايي ارایه مي‌دهد. با استفاده از بيلان‌هاي مالي احتمالي، برنامه تجاري توضيح مي‌دهد كه آيا اين پروژه اقتصادي نياز به دريافت وام دارد يا سود ويژه‏ی خالصي دارد.

برنامه، خطرات بحراني و موارد مهم را با بحث‌هاي موشكافانه مشخص مي‌كند و شانس موفقيت پروژه اقتصادي را افزايش مي‌دهد. با نگاه كلي به پروژه، برنامه‏ی تجاري ديد كامل و فشرده‌اي از اطلاعات لازم براي ارزيابي مالي و تجاري در اختيار منابع مالي قرار مي‌دهد.

-  طرح تجارى يك صفحه‏اى 

«طرح تجارى» نوشتن مهم‏ترين چيزى است كه براى شروع يك كسب و كار بايد تهيه كرد. به بیان دیگر «طرح تجارى» براى كارآفرين يك نقشه‏ی راه است.

 اما براى نوشتن يك طرح تجارى بايد از كجا شروع كرد؟

«جيم هوران» كه خود را يك كارآفرين مى‏داند، معتقد است كه كار، پيچيده، منابع، محدود و وقت، طلاست. جايى براى اشتباهات بزرگ وجود ندارد؛ ولى نوشتن يك طرح تجارى وقت زيادى مى‏گيرد. لذا جيم هوران روشى نوين براى نوشتن طرح تجارى و برنامه‏ريزى كارى تدوين نمود و اين روش را «طرح تجارى يك صفحه‏اى» نام نهاد.

 

- اجزای طرح تجاری  

  • چشم‏انداز
  • مأموریت
  • اهداف
  • استراتژى
  • برنامه

 چشم انداز  سوال کلیدی: فعاليتتان را چطور تصوير مى‏كنيد؟

چشم‏انداز بايد مفصل، پر محتوا و آرمانى باشد؛ بايد ذهن را تحريك كند، خواننده را سر ذوق بياورد و در عين حال تصوير واضحى از كار ارایه بدهد

 سوالات تحریک کننده ذهن  چی ؟چرا؟چگونه ؟کی ؟کجا ؟کی ؟

چی؟؟؟ در این قسمت ذهن بر روی ماهیت و چیستی کار متمرکز میشود. بهتر است با استفاده از تکنیک طوفان ذهنی فردی موضوع را در وسط صفحهای نوشته و هر آنچه به آن مرتبط میشود بر روی کاغذ نوشت. بعد هریک از موضوعات مرتبط را جداگانه در کاغذ دیگری نوشته و سعی کنید باز هم موضوعات مرتبط را پیدا کنید . تا ذهن شما ابعاد دیگری از کار را تداعی کندآموزشی  تولیدی  و.... خدماتی  تجاری  علمی  فرهنگی  

- موضوع چه چیزی تولید کنم ؟  

چرا این را تولید کنم  مواد اولیه را از کجا تهیه کنم  چه وقت و کجا تولید کنم  از چه کسانی کمک بگیرم  چگونه تولید کنم ؟  از چه طریقی تولید کنم ؟

 - تولیدی چه خدمتی را می توانم ارائه دهم ؟  چگونه ارائه دهم  چه وقت ارئه دهم  به چه کسانی ارائه دهم  کجا ارائه دهم ؟ و.... 

- خدماتی چگونه می توانم درآمد بدست آورم ؟  چه چیزی بفروشم ؟  چه  چیزی را از کجا بخرم ؟  از چه محلی می توانم درآمد بدست آورم ؟ اقتصادی  -

چرا؟ 
 
باید سعى نمود در اين قسمت از تكنيك «چرا» استفاده كرد.

گاهی آنقدر کار بدیهی به نظر می رسد که هرگز این سؤال پرسیده نمی‌شود، اما بیشتر مواقع، دانستن دقیق چرایی کار به چگونگی آن کمک شایان ذکری می‌کند.

  • چرا اين فعاليت ايجاد مى‌شود؟
  • مشتريان چرا از اين خدمات و محصولات استفاده مى‏كنند؟
  • چرا بانك و سرمايه‏گذار و ديگر تأمين‌كنندگان منابع بايد هزينه‏هاى اين كار را تأمين كنند؟

چرا می این کار را انجام می دهم ؟ 

چرا کالا و خدمات ؟

 چرا سرمایه گذار به من پول می دهد ؟
 
چگونه؟ برای ذهن‌انگیزی بیشتر از تکنیک «چه می‌‌شود اگر» استفاده شود.

  • چگونه منابع تخصیص داده می‌شود؟
  • چگونه هزینه‌ها تأمین می‌شود؟
  • چه توانمندی در تیم کارآفرین وجود دارد؟
  • قرار است سرمايه و هزينه‏هاى اين فعاليت از كجا تأمين شود؟

کجا؟ 
 
سعی کنید به بعد مکان طرح خود فکر کنید.

شاید یادآوری بعد مکانی کار از لحاظ محلی، منطقه‌ای، ملی و یا بین‌المللی ایده‏ی جدیدی را در ذهن شما بوجود آورد.

شركت شما محلى، منطقه‏اى، ملى يا بين‏المللى است؟  

کجا ؟؟؟ سعی کنید به بعد مکان طرح خود فکر کنید

شاید یادآوری بعد مکانی کار از لحاظ محلی، منطقهای، ملی و یا بینالمللی ایده‏ی جدیدی را در ذهن شما بوجود آورد. شركت شما محلى، منطقه‏اى، ملى يا بين‏المللى است؟ 

 كى؟ در اینجا کیستی طرح شما مشخص می شود .

باید تمام ذینفعان طرح را در ذهن خود مرور کرد تا بتوان منافع همه را در طرح لحاظ نمود و بین این منافع تعادل برقرار کرد. مشترى‏ها چه كسانى هستند؟ همکاران استراتژيك شما چه کسانی هستند؟ چه كسانى مى‏توانند نظرات تخصصى و استراتژيك بدهند و در رشد صحيح اين فعاليت كمك كنند؟

آیا نمی توان افراد یا سازمانهای دیگری را در طرح ذینفع قرار داد ؟ 

كِى؟  آیا بعد زمان، ایده‏ی جدید و یا فرصتی را در اختیار قرار نمی‌دهد؟ چه موقع قرار است اين فعاليت اقتصادى راه بيفتد؟ چه موقع به فضاى ادارى، توليد، توزيع نياز خواهد بود؟ چه موقع بايد انتخاب، آزمايش و قابل استفاده شوند؟ چه زمان فرصت مناسبی برای این کار است ؟ سعی کنید نکات مثبت و منفی و جالب طرح خود  بیان نمائید. PMI رابا بهره گیری از تکنیک  

  • باید سه ويژگى مثبت كالا يا خدمات را نوشت.
  • سه كار بگوييد كه اين كالا يا خدمات قرار نيست انجام بدهد؟
  • سه نکته جالب طرح خود را ذکر کنید.
  • سه ويژگى يك شركت موفق را بنويسيد كه آن را تأييد مى‏كنيد و دوست داريد از آن الگو بگيريد؟
  • سه ويژگى شركتى را بگویيد كه نمى‌خواهيد مثل آن باشيد.
  • سه نکته جالب رقیبان خود را بیان کنید
    Substitute 
    Combine 
    Adapt(adopt) 
    Modify(magnify) 
    Put to other uses 
    Eliminate 
    Rearrangement
     

2-تکنیک اسکمپر SCAMPER می توانید از تکنیک اسکمپر SCAMPER استفاده کنید.   S   نماينده واژه Substitution  به معنى جانشين سازى است. يعنى اينكه «چه چيزى را مى‏توان جانشين X نمود؟»

  • چه مکانی را  مي‌توانيم به‌جاي مکان  فعلي به كار بريم؟

C نماينده واژه Combine به معنى تركيب كردن است. يعنى اينكه «X را با چه چيزى مى‏توان تركيب كرد؟»

  • آیا مکان فعلی را نمی توان با مکان دیگری ترکیب کرد ؟

A نماينده واژه Adapt به معنى رفاه، سازگارى و تعديل كردن است. تعديل به معنى كمى تغيير در جهت راحتى يا زيبايى بيشتر است.

  • مکان فعلی می توان  شبيه چه چيزي مي‌توانيم بسازيم؟
  • آيا چيز مشابهي وجود دارد كه بتوان از آن اقتباس كرد؟
  • چه ايده‌هاي ديگري پيشنهاد مي‌كنيد؟
  • آیا نمی توان مکان را شبیه L بسازیم اگر کمی خمیده کنیم چطور؟

M نماينده واژه Maginfy به معنى بزرگ سازى است.

  • چه تغييري مي‌توانيم در اين مکان  بدهيم؟
  • چطور است شكل، رنگش، اندازه اش و. .. را تغيير دهيم؟
  • آيا بايد بزرگ‌تر گردد؟
  • چرا آن را چند برابر نكنيم؟

P نماينده واژه Put to other uses به معنى استفاده در ساير موارد است. يعنى اينكه: «چه استفاده ديگرى مى‏توانيم از X بكنيم؟»

  • چه استفاده‌هايي دیگری می توان از مکان موجود نمود ؟
  • چگونه مي‌توان اين مکان را تغيير داد تا براي كاربرد جديد مناسب گردد؟

E حرف ابتداى واژه Ellimination است و معنى حذف كردن را دارد. سؤال چه چيزى مى‏توان از X حذف كرد؟ سؤال مؤثر ديگرى در بروز خلاقيت است؛

  • چگونه مي‌توان مکان را متراكم‌تر، فشرده‌تر و جمع و جورتر كنيم؟
  • چه مي‌شود اگر كوچكتر شود؟
  • چطور است اين را از آن مجزا كنيم؟

R نماينده واژه Reverse است و معنى آن معكوس سازى است.

  • اگر X را برعكس كنيم چه مى‏شود؟

رنگ ، حجم ، بو ، زمان ، مبلغ و پیوستگی  جایگزینی ترکیب اقتباس بزرگ کردن کوچک کردن حذف کردن کاربردی دیگر  چی چرا چگونه کی کجا کی مأموریت 
 
سوال کلیدی: چرا یک فعالیت اقتصادى شكل مى‏گيرد؟

  • شرح مأموریت‏هاى مؤثر، كوتاه هستند و جلب توجه مى‏كنند.
  • شرح مأموریت، تعهد و وفادارى به كار را نشان مى‏دهد. باید از خود پرسيد شركت متعهد شده چه چيزى براى مشتريان و طرف‌دارانش توليد كند؟ تحت چه شرايطى از مشتريان خود عذرخواهى مى‏كند؟ و براى جلب رضايت آنها چه مى‏كند؟
  • شرح ماموریت چرایی کار را برای ذینفعان آن مشخص می کند .
  • مهمترین و مشکلترین موضوع در شرح ماموریت برقراری تعادل بین منافع ذینفعان است

 حد و مرز کار را مشخص کنید.

  • سه ويژگى بهترين مشتريان فعلى يا احتمالى را بنويسيد؟

حال تصور کنید اگر همه مشتریان شما اینگونه بودند چه می شد؟

  • سه ويژگى كسانى را بگویيد كه ترجيح مى‏دهيد مشترى شما نباشند؟

حال تصور کنید اگر همه مشتریان شما اینگونه بودند چه می شد؟

 

  اهداف سوال کلیدی: موفقيت در اين كار چگونه تعريف می‌شود؟

اشخاص هدفمند كسانى هستند كه در شرايط خاص مى‏دانند چه مى‏خواهند و براى رسيدن به مقاصد خود از اهداف و برنامه‏هاى از پيش تعيين شده كمك مى‏گيرند. اهداف را به شكل مقاصد ويژه و قابل اندازه‏گيرى مى‏نويسيم. 

موفقيت در چیست؟

موفقيت از كجا ناشى مى‏شود؟

کارآفرینان می‌توانند با ذهن انگيزى سه مورد از موفقيت‏هايى را كه دوست دارند در پايان امسال و سال بعد جشن بگيرند، بنويسند.

باید به تجربه‏هاى قبلى فكر كرد و دید که از آنها چه ياد گرفته‏می‌شود.

 موفقيت‏هاى پیشین چه بوده‏اند؟ باید جزئيات آنها را شرح داد.

اشتباه‏هاى گذشته چه بوده‏اند؟ از اين اشتباه‏ها چه چيزهايى می‌توان ياد گرفت؟

  امور مالى: فروش، سود، سود ناخالص، نقدينگى، بدهى

بازاريابى: تبليغات، سهم بازار، وجهه‏ى عمومى، تعداد مشترى‏ها و خدمات به مشترى‏

منابع انسانى: روحيه، حقوق و مزايا، محيط كار، كارآيى نيروى كار

تحقيق وتوسعه: كاركرد محصولات جديد، تاريخ عرضه فرصت‏هاى بازار و دانش فنى

توليد: فرآيند ظرفيت، كيفيت، موجودى كالا و مواد اوليه

اهداف: ‏شخصى، يادگيرى، نياز به خلاقيت، رشد شخصى و وجهه‏ى اجتماعى خودشكوفايى

 ساير موارد: بانك، عرضه كننده‏ی سرمايه، اجتماع، تجهيزات . . .
 - استراتژى‏ها  


 
سوال کلیدی: چگونه اين فعاليت رشد یافته و اداره می‌شود؟

 استراتژی‏ها عوامل رشد دهنده و کندکننده کار را شخص می‏کنداستراتژى‏ها جهت، معيار و روش‌هاى ايجاد و اداره‏ى فعاليت کارآفرینان را تنظيم مى‏كنند. مرزها و مسيرهايى كه استراتژى‏ها مشخص مى‏كنند، كمك مى‏نمايد تا تصميمات به خوبی ارزشيابى شوند. در این قسمت باید فرصتها و تهدیدها مشخص شود .

-  عوامل مهم در ايجاد فعاليت 
 

  • عواملى را كه در رشد و عملكرد کار تأثير جدى دارند، علامت بزنيد. براى اين كار از هدف استفاده كنيد. در صورت لزوم مى‏توان عوامل ديگرى را هم به فهرست اضافه كرد.
  • داشتن بازار، كارمندها، مراجع، خدمات‏ پس‏ از فروش‏ و ....
  • قيمت كالا، مديريت زمان، حسن شهرت، جريان نقدينگى و ....
  • كيفيت، توانايى‏هاى ديگران، سرمايه موفقيت مكانى و ....
  • تكنولوژى، همكارى‏هاى‏استراتژيك، تك بودن كالا، دانش فنى و ....


- برنامه‏ها سوال کلیدی: براى رسيدن به مقاصدتان دقيقاً چه كار مى‏كنيد؟

  • به وسيله‏ی‏ برنامه‏ها مى‏توان به اهداف خود دست یافت.
  • برنامه‏ها يا دستورالعمل‌ها بايد معنىدار باشند و اهميت و ميزان رشد فعاليت را نشان دهند.
  • هر يك از برنامه‏ها يك پروژه هستند.
  • ايده‏آل اين است كه برنامه‏ها به هدف و استراتژى نيز مربوط باشند.
  • برنامه‏ها جهت‏گيرى كار را نشان مى‏دهند
  • هريك از فعاليت‏ها را توضيح مى‏دهند. سررسيد هر فعاليت نيز در برنامه‏ها مشخص مى‏شود.

- برنامه بازاریابی  

  • محصول
  • قیمت
  • تبلیغ
  • توزیع

- هزینه  - برنامه خدمات  

  • تجهیزات
  • فضای مورد نیاز
  • لوازم اداری
  • تاسیسات

 - برنامه سازماندهی  

  • نیروی انسانی
  • چارت سازمانی

- برنامه مالی  

  • هزینه ها

هزینه بازاریابی +هزینه خدمات و یا تولیدات + هزینه سازمان دهی

  • درآمدها

تعداد مشتری * قیمت هر واحد خدمات و تولیدات  سود = هزینه ها درآمدها - برنامه زمانبندی  فاز سوم  فاز دوم  فاز اول   

 

برنامه ها  اهداف / راهبرد زمان  منابع  درآمد